ربيع بن أحمد الأخويني البخاري
250
هداية المتعلمين في الطب ( فارسى )
و براى اركاغانيس و ارسطاطاليس « 1 » سده صرع از بخار « 1 » غليظ بوذ بر مثال ميغ و براى جالينوس از بلغم غليظ بوذ و بوذ كى ميل دارذ بسودا « 2 » و نشان « 3 » آنك صرع « 3 » بلغمى بوذ آن بوذ كى بيمار بكونه سبيد بوذ و علامات غلبه بلغم ظاهر بوذ و اين كس را دايم از مغز ترى فرود آيذ و دهانش دايم برخيو بوذ جو اين علامات ديدى يقين بدانك « 4 » از بلغم است و اين بيمارى بسه نوع بوذ : ( f . 199 ) يكى آنك اين بلغم اندر دماغ وى بوذ تنها و ديكر آنك اندر معده بوذ يا اندر عضوى ديكر و سديكر آنك همه تن وى بر بلغم بوذ و هر يكى را « 5 » اندرين علامتى بوذ خاصه « 5 » . علامات آنك بلغم اندر دماغ « 6 » بوذ تنها بىمشاركت اندامى ديكر آنست كى بيمار را ناكاه صرع افتد و هيج نهجنبد و آن را كى اندر معده بوذ يا اندر اندامى ديكر بيش از صرع بدانذ و افغان « 7 » كنذ و بجنبذ و كفك به دهان برآرذ و جنان داند كى تيرهاى « 8 » از يخ بسوى مغز وى برايذى و « 9 » علاج وى شكم آوردن بوذ « 10 » بحبّ قوقايا يا جالينوس « 11 » يا محمد زكريائى « 12 » و اكر يارهى جالينوس بيابذ يا لوغاديا يا « 13 » روفس هربارى بخورذ
--> ( 1 - 1 ) - ف : صرع از بخارى ( 2 ) - ب ه : ظ . و از بهر اين كويند كى السكتة سدة كاملة و الصرع سدة غير كاملة ، صح . ( 3 - 3 ) - ف : آن صرع كه ( 4 ) - ف : افزوده . اين ( 5 - 5 ) - ف : ازين علامتى بوذ خاص ( 6 ) - ف : افزوده . وى ( 7 ) - ف : فغان ( 8 ) - ف : نيزها ( 9 ) - ف : « و » ندارد . ب ه : ظ . اندر طعام مصروع دارچينى چينى و كرويا در كند و كوشت بره و كوشت بخته جو . . . . و شوربا نخود و كوشتابه و از سبزيها حذر كند خاصه از كرفس و كندنا و سير و سبندان و قى كند جون طعام از شوربا و نخوداب خورده با . . . آب شبت و اب ترب و كنكر زد و جوز القى و تخم ترب و نمك هندو همه . . . و انكبين قدرى قى كند . . . . و عاقرقرحا . . . . ( 10 ) - ب ه : بافراط ( 11 ) - ف : قوقاياء جالينوس ( 12 ) - ف : يا ان محمد زكريا ( 13 ) - ف : « يا » ندارد